dla lekarzy

Naukowe
podstawy biochirurgii

Dlaczego larwy muchówki Phaenicia sericata produkują substancje powodujące gojenie się ran?

Larwy tej muchówki są pasożytami obligatoryjnymi ssaków i ptaków, powodującymi tzw. muszycę (myiazis) czyli żerowanie na żywych tkankach gospodarza. Śledząc zmiany ewolucyjne związane z odżywianiem się muchówek z rodzaju Phaenicia (Stevens i Wall 1997, Stevens 2003), można wyróżnić trzy grupy funkcjonalne: saprofagi żywiące się martwą materią organiczną, fakultatywne ektopasożyty mogące częściowo odżywiać się żywymi tkankami, jak i korzystać również z martwych tkanek oraz obligatoryjne pasożyty odżywiające się tkankami żywych kręgowców, zwykle ssaków i ptaków. Rozwój obligatoryjnych pasożytów jest więc całkowicie uzależniony od kondycji gospodarza.

Nie jest więc wskazane, aby gospodarz w krótkim czasie po kolonizacji przestał żyć, gdyż nie pozwoli to na odbycie przez pasożyta pełnego cyklu rozwojowego, trwającego około 25 dni. Rany, do których muchówka złożyła jaja powinny więc w krótkim czasie ulec zagojeniu, co zwiększa szansę sukcesu reprodukcyjnego pasożyta. Larwy pasożyta muszą więc posiadać szeroki arsenał substancji biologicznie czynnych, skutecznie powodujących szybkie zabliźnianie się ran.

W procesie ko-ewolucyjnym trwającym przynajmniej 200 mln lat pomiędzy pasożytem i gospodarzem, muchówki pasożytnicze wytworzyły miedzy innymi czynniki bakteriostatyczne, sterylizujące ranę, enzymy trawiące martwe włókna kolagenowe, przyspieszające proces zabliźniania ran oraz czynniki wzrostu i proliferacji komórek, dające możliwość odtwarzania właściwych tkanek. Dzięki tym czynnikom zwiększa się w sposób znaczący szansa przeżycia gospodarza. Zjawisko to pozwoliło na wytworzenie nowoczesnych biomateriałów pozwalających na skuteczną terapię gojenia się ran w przypadkach klinicznych u ludzi.


Biomantis sp. z o.o. | ul. Bobrzyńskiego 14 | 30-348 Kraków | KRS 0000476288 | NIP 676 24 66 119